BilsemC²
Tüm yazılara dön
Bilsem

BİLSEM Lisede Devam Ediyor mu? BİLSEM Kaçıncı Sınıfa Kadar Sürer?

Evet, BİLSEM eğitimi lisede de devam eder. Milli Eğitim Bakanlığının yönergesi, ortaokuldan liseye geçen BİLSEM öğrencisi için ayrı bir kural koyar: öğrencinin kaydı güncellenir, gerekirse yeni okulunun bölgesindeki BİLSEM'e…

5 dk okumaAile dostu rehber
Beyni yazı için kaynakları inceliyor

Evet, BİLSEM eğitimi lisede de devam eder. Milli Eğitim Bakanlığının yönergesi, ortaokuldan liseye geçen BİLSEM öğrencisi için ayrı bir kural koyar: öğrencinin kaydı güncellenir, gerekirse yeni okulunun bölgesindeki BİLSEM'e nakledilir. Lise yıllarında öğrenci "proje üretimi ve yönetimi" programındadır.

Özetle: BİLSEM'e ilkokulda kayıt olan öğrenci, programları sırayla tamamlayarak lisede proje programına geçer. Liseye geçerken yeniden sınava girmez, kaydını günceller. Yönerge "şu sınıfta biter" diye bir sınıf yazmaz. Öğrencinin kaydı devamsızlık, kayıt güncellemesinin yapılmaması ya da öğretmenler kurulu kararıyla sona erebilir.

BİLSEM lisede devam ediyor mu?

Evet. Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi'nin 12. maddesinin 5. fıkrası şöyle der: "İlköğretimden ortaöğretime geçen BİLSEM'e kayıtlı öğrencilerin kayıt güncelleme ve nakil işlemleri, örgün eğitimdeki yerleştirme işlemleri tamamlandıktan sonra gerçekleştirilir."

Yani çocuğunuz liseye yerleştikten sonra BİLSEM kaydı güncellenir ve eğitim sürer. Yönergenin ekindeki program tablosunda fizik, kimya, biyoloji, lise matematik, tarih ve felsefe gibi lise branşları da yer alır. Bu öğretmenler ileri programlarda ve proje çalışmalarında görev alır.

BİLSEM kaçıncı sınıfa kadar sürer?

Yönergede "BİLSEM şu sınıfta biter" diyen bir madde yok. Yönerge sınıf yerine programları sıralar. Öğrenci bir programı tamamlayınca bir sonrakine geçer:

  • Uyum programı: İlk kayıtta, en çok iki ay, toplam 40 ders saati (madde 25).
  • Destek eğitim programı: Genel zihinsel yetenek alanında. 2. ya da 3. sınıfta kayıt olan öğrenci için uyum dâhil en az 2 yıl, 4. sınıfta kayıt olan için 1 yıl (madde 25).
  • Bireysel yetenekleri fark ettirme (BYF): 5. sınıf düzeyinden başlar, 2 yıl sürer (madde 20 ve 25).
  • Özel yetenekleri geliştirme (ÖYG): Genel zihinsel alanda 2 yıl, resim ve müzik alanında 5 ile 7 yıl (madde 21 ve 25).
  • Proje üretimi ve yönetimi: ÖYG'yi tamamlayan öğrencinin programı. Öğrenci her eğitim yılında en az bir proje hazırlar ve jüri önünde savunur (madde 22).

Proje programı için yönerge bir bitiş yılı yazmaz. Yönergede "BİLSEM'den mezun olan öğrenciler" için bir mezun takip sistemi (madde 47) ve bir program tamamlama belgesi (Ek-4) yer alır. Çocuğunuzun kaçıncı sınıfta mezun olacağını en doğru kendi BİLSEM'i söyler.

Hangi sınıfta hangi programdasınız?

Aşağıdaki tablo, madde 25'teki program sürelerini kayıt sınıfına göre toplar. Tablo yönergede yok, bu sürelerden hesaplandı. Öğrenci sınıf tekrarı yapmadan ve programları zamanında tamamlayarak ilerlerse böyle olur.

Genel zihinsel yetenek alanı

BİLSEM'e kayıtUyum ve destek eğitimBYFÖYGProje
2. sınıfta2.–4. sınıf5.–6. sınıf7.–8. sınıf9. sınıftan itibaren
3. sınıfta3.–4. sınıf5.–6. sınıf7.–8. sınıf9. sınıftan itibaren
4. sınıfta4. sınıf5.–6. sınıf7.–8. sınıf9. sınıftan itibaren

2. sınıfta kayıt olan öğrencide destek eğitim 3 yıl sürer. Yönerge bu program için "en az 2 yıl" der ve BYF 5. sınıf düzeyinde başlar.

Resim ve müzik yetenek alanı

BİLSEM'e kayıtUyum ve ÖYGProje
2. sınıfta2.–8. sınıf (7 yıl)9. sınıftan itibaren
3. sınıfta3.–8. sınıf (6 yıl)9. sınıftan itibaren
4. sınıfta4.–8. sınıf (5 yıl)9. sınıftan itibaren

Tabloya göre her iki alanda da öğrenci lise başında proje programına geçer. Öğretmenler kurulu bir öğrencinin program düzeyini belirleyebilir ya da programdan yararlanamadığına karar verebilir (madde 14). Bu durumda süreler değişir.

Liseye geçince BİLSEM için yeniden sınava girilir mi?

Hayır. Yönerge, ortaöğretime geçen BİLSEM öğrencisi için yeni bir tanılama öngörmez. Öğrencinin kaydı güncellenir. Tanılama ve aday gösterme, Bakanlığın belirlediği yaş ya da sınıf düzeyinde yapılır (madde 9). Hangi sınıfların aday gösterildiğini BİLSEM'e kaçıncı sınıfta girilir? yazımızda anlattık.

Lise başka bir ilçedeyse ne olur?

Öğrencinin kaydı, velinin ikamet adresine ya da öğrencinin devam ettiği okula göre BİLSEM kayıt bölgesindeki BİLSEM'e nakledilir. Nakil isteğini veli yazılı olarak yapar (madde 12/2). Liseye geçen öğrencinin nakli, okul yerleştirmesi tamamlandıktan sonra yapılır (madde 12/5).

Öğrencinin gittiği ilçede BİLSEM yoksa, öğrencinin BİLSEM öğrencisi olma hakkı saklı kalır. Bu kural büyükşehirlerin merkez ilçelerinde uygulanmaz (madde 14/2). Yeni ilinizdeki BİLSEM'leri BİLSEM Rehberi'nde bulabilirsiniz.

Lisede BİLSEM'de hangi kurallar geçerli?

Yönerge, kayıtlı öğrenci için lisede ayrı bir kural koymaz. Ortaokulda geçerli kurallar lisede de geçerlidir:

  • Kayıt güncelleme: Veli, her yıl eylül ayının ilk haftasının sonuna kadar kaydı günceller (madde 12/4). Güncellemeyi yaptırmayan öğrencinin BİLSEM ile ilişiği kesilir. Resmî mazeret bildirilirse bu kural uygulanmaz (madde 14/5).
  • Devamsızlık: Bir eğitim yılında özürsüz devamsızlık, eğitim süresinin %30'unu geçemez. %20'ye ulaşınca uyarı gönderilir. Sınırı aşan öğrencinin kaydı dönem sonunda silinir (madde 14/1).
  • Program sonu değerlendirmesi: Her program sonunda öğretmenler kurulu öğrenciyi değerlendirir. Programdan yararlanmadığına oy çokluğuyla karar verilen öğrencinin ilişiği kesilir (madde 14/6).

Devamsızlık kurallarının ayrıntısını BİLSEM'de devam zorunluluğu yazımızda bulabilirsiniz.

Lise dersleriyle BİLSEM nasıl birlikte yürür?

BİLSEM eğitimi öğrencinin okul saatleri dışında, hafta içi ve/veya hafta sonu planlanır (madde 15). Yönergenin ekindeki tabloya göre proje programında haftalık etkinlik süresi 2 ile 8 ders saati arasındadır. Bir ders saati 40 dakikadır (madde 25). Proje grupları 2 ile 6 öğrenciden oluşur ve öğrenci bireysel proje de hazırlayabilir (Ek-1).

Sık sorulan sorular

BİLSEM 8. sınıfta bitiyor mu?

Hayır. Madde 25'teki sürelere göre ÖYG programı iki alanda da 8. sınıfta biter. Öğrenci 9. sınıfta proje programına geçer.

BİLSEM öğrencisi lise sınavına (LGS) girerken avantaj sağlar mı?

Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi LGS ya da lise yerleştirmesiyle ilgili bir avantaj tanımlamaz. Yönergede yalnız yerleştirmeden sonra BİLSEM kaydının güncellenmesi yer alır.

Lisede BİLSEM'i bırakabilir miyim?

Kayıt güncellemesi yapılmazsa öğrencinin ilişiği kesilir (madde 14/5). Bırakmadan önce çocuğunuzun BİLSEM'iyle konuşmanızı öneririz. Kurumların telefonlarını il il BİLSEM Rehberi'nde bulabilirsiniz.

Kaynak: Milli Eğitim Bakanlığı, Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi (01.12.2022, son değişiklik 15.12.2023), madde 9, 12, 14, 15, 20, 21, 22, 25, 47 ve Ek-1. Sınıf tabloları madde 25'teki sürelerden hesaplanmıştır.