BİLSEM Sınavında Neler Soruluyor? Soru Türleri ve Çıkan Sorular

Çocuğu aday gösterilen her velinin ilk sorusu aynıdır: BİLSEM sınavında neler soruluyor? Kısa cevap şu: İlk aşama tablette yapılan, resimlerle ilerleyen ve okulda öğrenilen bilgiyi değil düşünme becerilerini ölçen bir…

26 Eylül 20268 dk okumaAile dostu rehber

Çocuğu aday gösterilen her velinin ilk sorusu aynıdır: BİLSEM sınavında neler soruluyor? Kısa cevap şu: İlk aşama tablette yapılan, resimlerle ilerleyen ve okulda öğrenilen bilgiyi değil düşünme becerilerini ölçen bir uygulamadır. Soruların kendisi gizlidir; Milli Eğitim Bakanlığı içeriklerini yayımlamaz. Bu yazıda resmî belgelerde gerçekten ne yazdığını, soru türlerini ve 1. sınıfta nelerin farklı olduğunu bir araya getirdik.

Özetle: Ön değerlendirme tablette yapılır ve bir bilgi sınavı değildir. Velilerin aktarımına göre güncel uygulama 49 görsel sorudan oluşuyor; tüm sınıflara aynı sorular kolaydan zora doğru soruluyor ve okuma gerektiren soru yok. Soru içerikleri yayımlanmaz; bu yüzden "çıkmış soru" diye satılan setler resmî değildir. Bakanlığın resmî örneklerinde görsel hafıza, kodlama, analoji, eksik parça, siluet, kutu ilişkileri ve küp soruları yer alır.

Önce şunu bilin: Bu bir bilgi sınavı değil

BİLSEM'e giden yol üç aşamadan oluşur: sınıf öğretmeninin aday göstermesi, tablette yapılan ön değerlendirme ve ardından bireysel değerlendirme. Sürecin tamamını BİLSEM Sınavı Rehberi'nde adım adım anlattık.

Bakanlık, 2026'da yayımladığı açıklamada ön değerlendirmenin "öğrencilerin öğrenilmiş bilgilerini ölçmeye yönelik bir sınav" olmadığının altını çizdi. Yani çocuğunuzdan toplama işlemi, okuma ya da hayat bilgisi sorusu beklemeyin. Ölçülen şey; resimler arasındaki ilişkiyi fark etmek, bir kuralı bulmak, gördüğünü aklında tutmak ve şekilleri zihninde döndürebilmek gibi becerilerdir.

Bakanlığın sık sorulan sorular sayfası önemli bir noktayı daha belirtir: Tablet uygulaması bir "zekâ ölçeği değildir"; Bakanlığın ifadesiyle bir eleme uygulamasıdır. Zekâ ölçümü, bir sonraki aşama olan bireysel değerlendirmede yapılır.

Tablette hangi tür sorular çıkıyor?

Güncel dönemde kullanılan soruların içeriği gizlidir. 2025-2026 kılavuzu, uygulama sorularının içeriğine ilişkin hiçbir belgenin "yayımlanmayacak ve paylaşılmayacak" olduğunu yazar. Bakanlığın soru türlerini tek tek tarif ettiği tek resmî belge, 2017'de uygulayıcılar için hazırlanan Grup Tarama Uygulayıcı Kılavuzu'dur. Aradan geçen yıllarda biçim değişmiş olabilir; ancak bu kılavuzdaki örnekler, sınavın neyi ölçtüğü konusunda elimizdeki en güvenilir bilgidir. Kılavuzda şu örnek türler tarif edilir:

Görsel hafıza: Ekranda bir resim gösterilir. Bir sonraki ekranda gelen dört resimden hangisinin bir önceki resimle aynı olduğu sorulur. Yani çocuk resmi aklında tutmalıdır.
Rakam–şekil kodlama: Her rakama bir şekil karşılık gelir. Rakamların yerleri değiştiğinde oluşan yeni sayının şekillerinin sırasıyla nasıl olacağı sorulur.
Resimler arası ilişki: Ekrandaki resmin, alttaki dört resimden hangisiyle ilişkili olduğu bulunur.
Analoji (benzetme): İlk resimle karşısındaki resim arasında bir ilişki vardır. Aynı ilişkiye göre ikinci resmin karşısına hangisinin geleceği sorulur.
Eksik parça: Dört seçenekten hangisinin resmi tamamlayan eksik parça olduğu bulunur.
Siluet: Ekranda şekillerin karartılmış hâli gösterilir. Dört resimden hangisinin bu şekillerin karartılmadan önceki hâli olduğu sorulur.
Kutu ilişkileri (matris): Kutucuklar arasında belli bir ilişki vardır. Bu ilişkiye göre boş kutucuğa hangi resmin geleceği bulunur. Bu soru türünü matris soruları yazımızda ayrıntılı anlattık.
Küp ve açı soruları: Bir küpün farklı açılardan görünümüne bakılarak soru işaretinin yerine gelecek resim bulunur ya da aynı şeklin başka bir açıdan görünümü seçilir.

Tablette sorular nasıl ilerliyor?

2017 kılavuzuna göre her soruda dört resimli seçenek bulunur ve çocuk cevabını ekrana dokunarak verir. Her sorunun bir süresi vardır. Çocuk bu süre içinde fikrini değiştirip başka bir resme dokunabilir. Cevap vermezse süre dolar ve bir sonraki soru kendiliğinden gelir. Kılavuzun ifadesiyle "Cevaplama süresi bitmiş soruya geri dönüş olmayacaktır."

2025-2026 döneminde uygulamaya giren çocukların ve velilerin aktarımına göre güncel uygulama 49 sorudan oluşuyor ve yaklaşık 49 dakika sürüyor. Sorular tüm sınıflara aynı ve aynı sırayla, kolaydan zora doğru soruluyor. Bu sayılar resmî belgelerde yer almıyor. Sınırların 49 soruda kaç yanlış hakkına karşılık geldiğini BİLSEM sınavında kaç soru var, kaç doğru gerekir? yazımızda hesapladık.

1. sınıfta çıkan sorular: Neler farklı?

Velilerin aktarımına göre 2025-2026 döneminde 1. sınıflar, 2. ve 3. sınıflarla aynı soruları çözdü. 1. sınıf velileri için bunun iki önemli sonucu var:

Okuma bilmek gerekmiyor. Velilerin aktarımına göre güncel uygulamadaki soruların hepsi görsel; okuma gerektiren soru yok. Resmî kaynaklar da aynı yönde: 2017 kılavuzunda okuma gerektiren tek örnek türün yanında "Bu örnek 1. Sınıf öğrencilerine gelmeyecektir" notu yer alır; Yalova Rehberlik ve Araştırma Merkezi'nin 2024 veli bilgilendirmesi de "1.sınıflara metin okuma soruları çıkmayacaktır" der.
Son sorularda zorlanmak normal. Sorular kolaydan zora sıralandığı ve 3. sınıflarla aynı olduğu için, uygulamanın sonuna doğru gelen sorular 1. sınıftaki bir çocuk için çok zor olabilir. Bu beklenen bir durumdur: 1. sınıfların sınırı daha düşük belirlenir. 2025-2026 döneminde genel zihinsel alanda sınır 1. sınıflar için 34 doğruyken 3. sınıflar için 42 doğruydu.

Çocuğunuza "Sorular gittikçe zorlaşacak, bazılarını bilemeyeceksin, bu çok normal" demeniz, zor bir soruda moralinin bozulmasını önler. 1. sınıfa özel örnek yapıları 1. Sınıf BİLSEM Tablet Sınavı Örnekleri yazımızda bulabilirsiniz.

"BİLSEM sınavında çıkan sorular" diye satılan setler gerçek mi?

Hayır, resmî değiller. Kılavuz, uygulama sorularının içeriğine ilişkin hiçbir belgenin yayımlanmayacağını açıkça yazar. Dolayısıyla "çıkmış soru" başlığıyla satılan içerikler, en iyi ihtimalle benzer türlerde hazırlanmış örnek sorulardır. Bu tür örnekler çocuğun formata alışması için işe yarayabilir; ama "sınavda bunlar çıkacak" diye sunulan bir set görürseniz temkinli olun. Soruların neden gizli tutulduğunu ayrı bir yazıda ele aldık.

Resim ve müzik alanında neler isteniyor?

2025-2026 döneminde resim ve müzik alanlarının ön değerlendirmesi de genel zihinsel alanla birlikte tablette yapıldı; her alanın sınırı ayrı belirleniyor. Asıl fark, bireysel değerlendirmede ortaya çıkar:

Resim: Çocuk, verilen ölçütlere göre resim yapar ve çalışmalar komisyon tarafından puanlanır. Malzemeler uygulamayı yapan merkez tarafından sağlanır. Ayrıntılar için resim yetenek alanı yazımıza bakabilirsiniz.
Müzik: Bakanlığın 2026'da yayımladığı tanıtım videosuna göre çocuktan duyduğu sesleri tekrar etmesi, akorlardaki sesleri ayrı ayrı söylemesi, ezgi ve ritimleri tekrarlaması, "Yaşasın Okulumuz" şarkısını kendisine verilen sesten başlayarak söylemesi ve dinlediği ezgiler arasında farklı olanı bulması isteniyor. Bakanlığın 2025 raporu, bu aşamada "herhangi bir müzik aleti çalınması" istenmediğini belirtiyor. Ayrıntılar için müzik yetenek sınavı yazımıza bakabilirsiniz.

Bireysel değerlendirmede neler oluyor?

Ön değerlendirmede Bakanlığın belirlediği sınırı geçen çocuklar bireysel değerlendirmeye çağrılır. Genel zihinsel alanda bu aşama Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde (RAM), Bakanlığın belirlediği testlerle birebir yapılır. 2024-2025 döneminde bu amaçla yerli bir ölçek olan Türk Ulusal Zekâ Ölçeği (TUZÖ) kullanıldı.

İki bilgi özellikle önemli: Bakanlığın sık sorulan sorular sayfasına göre bireysel değerlendirme "bir mülakat uygulaması değildir". Ayrıca tablet aşamasında alınan puanın bireysel değerlendirmedeki sonuca "bir katkısı olmamaktadır". Yani iki aşama birbirinden bağımsızdır.

Veli olarak ne yapabilirsiniz?

Bakanlığın sık sorulan sorular sayfası açıkça şunu söyler: "BİLSEM tanılama süreci ile ilgili herhangi bir hazırlık söz konusu değildir." Bu uyarı yerinde bir uyarıdır. Ölçülen şey ezber değil, düşünme biçimidir; soru kalıbı ezberlemek bu sınavda işe yaramaz.

Yine de çocuğunuzun kendini güvende hissetmesi için yapabilecekleriniz var:

Formata aşinalık: Tableti rahat kullanabilmek, süreli sorularda telaşa kapılmamak ve takıldığı bir soruyu bırakıp devam edebilmek kaygıyı azaltır.
Görsel düşünme oyunları: Yapboz, örüntü tamamlama, farkı bulma, eşleştirme ve blok oyunları bu becerileri oyun içinde doğal yoldan çalıştırır.
Doğru mesaj: "Bu bir bilgi sınavı değil, düşünme oyunları; elinden geleni yapman yeter" gibi bir cümle, sonucu çocuğun sırtından alır.

Sınav günü yanınıza neleri almanız gerektiğini ve nelerin yasak olduğunu BİLSEM sınav günü rehberimizde anlattık.

Sık sorulan sorular

Sorular her sınıf için aynı mı?

Velilerin aktarımına göre evet: 2025-2026 döneminde 1., 2. ve 3. sınıflara aynı 49 soru aynı sırayla soruldu. Sınıflar arasındaki fark, her sınıf için ayrı açıklanan doğru sayısı sınırında. Bakanlığın sık sorulan sorular sayfasında ve 2024 tarihli bir il duyurusunda soruların "sınıf düzeylerine uygun" olduğu yazar; bu kaynaklar güncel dönemin ayrıntısını vermez.

Tablette önceki soruya geri dönülebilir mi?

Hayır. Çocuk bir sorunun süresi içinde cevabını değiştirebilir; ancak yeni soru geldikten sonra önceki soruya dönülemez.

Çocuğum henüz okuma bilmiyor, sorun olur mu?

Sorun olmaz. Velilerin aktarımına göre güncel uygulamadaki soruların hepsi görsel; okuma gerektiren soru yok.

Ön değerlendirme bir zekâ testi mi?

Hayır. Bakanlığa göre tablet uygulaması bir zekâ ölçeği değil, bir eleme uygulamasıdır. Zekâ ölçümü bireysel değerlendirmede yapılır.

Kaynaklar

Bu yazı Eylül 2026 itibarıyla yayımlanmış resmî belgelere dayanır. 2026-2027 dönemi kılavuzu yayımlandığında güncellenecektir.