DENEYAP 2026 3. Aşama İçin 9 Proje Fikri | bilsemc2.com

BİLSEMC2.COM · DENEYAP HAZIRLIK REHBERİ

DENEYAP 2026 3. Aşama: Türkiye’nin Geliştirdiği Sistemlerden İlham Alan 9 Proje Fikri

Bir köprü nasıl katlanır? Bir vinç yükünü düşürmeden nasıl kaldırır? Bir araç virajda dengesini nasıl korur? Bu sorular, DENEYAP uygulama sınavına hazırlanırken farklı mühendislik problemleri üzerinde çalışmak için iyi bir başlangıç olabilir.

Bu yazıda SAMUR, GÖKBEY, ALBATROS-S, Togg, HÜRKUŞ, TÜRKSAT 6A, millî elektrikli tren, AKSUNGUR ve Çelik Kubbe’den esinlenen yedi ana proje fikri ile iki ek çalışma seçeneğini bir araya getirdik. Her örneği basit bir görev, denenebilecek malzemeler ve gözlenebilir bir sonuç üzerinden ele alıyoruz.

Bu projeler resmî sınav sorusu değildir. Yazı ve video, bilsemc2.com için hazırlanmış özgün çalışma önerileridir; geçmişte soruldukları veya 2026’da sorulacakları iddia edilmez. Gerçek sınavın konusu, malzemeleri, süresi ve değerlendirme koşulları için ilgili resmî duyuru esas alınmalıdır.

Videoyu izle: Yerli sistemlerden 9 proje fikri

Önce kısa videoyla fikirleri tanıyabilir, ardından aşağıdaki görevlerden birini seçerek kendi tasarımını geliştirebilirsin.

Video kaynağı: YouTube — Yerli sistemlerden 9 proje fikri. Görüntüler MiniMax H3, Türkçe seslendirme VoxCPM2 ile üretildi. Canlandırmalar fiziksel deney sonucu veya birebir yapım kılavuzu değildir. Proje fikirlerine geç

1. SAMUR’dan ilham alan açılır köprü
2. GÖKBEY’den ilham alan kurtarma vinci
3. ALBATROS-S’den ilham alan yüzen toplama aracı
4. Togg’dan ilham alan yük taşıma aracı
5. HÜRKUŞ’tan ilham alan dengeli planör
6. TÜRKSAT 6A’dan ilham alan katlanabilir uydu maketi
7. Millî elektrikli trenden ilham alan vagonlar
8. Ek fikir: Yönlendirilebilir gözlem düzeneği
9. Ek fikir: Basit uyarı merkezi

Yedi temel proje ile tasarım pratiği

Aşağıdaki görevler bizim hazırladığımız alıştırmalardır. Malzeme örnekleri evde veya atölyede denemek içindir; sınavda bu malzemelerin verileceği anlamına gelmez. Ortak hedef, çalışır bir çözüm kurmak ve yaptığın değişikliğin etkisini açıklayabilmektir.

1. Açılır köprü: SAMUR’dan ilham al

Örnek görev: İki sabit destek arasındaki boşluğu kapatan, açılıp kapanabilen ve küçük bir yük taşıyabilen köprü tasarla.

Karton bir tabla, bant menteşesi ve pipetlerden üçgen destekler kullanabilirsin. Önce açıklığı ölç; köprü kapandığında iki uca nasıl oturacağını çiz. Ardından aynı yük altında destekli ve desteksiz tasarımı karşılaştır.

Deneme sorusu: Köprü tabanı mı eğiliyor, bağlantı mı gevşiyor? Her seferinde tek bir bölümü değiştirerek farkı gözle. Bu model, SAMUR’un bütün işlevlerini temsil etmez; köprü kurma fikrini bir sınıf problemine dönüştürür.

Sistemi tanımak için: FNSS ürün kataloğu — SAMUR (PDF).

2. Kurtarma vinci: GÖKBEY’den ilham al

GÖKBEY’in tanımlanan görevleri arasında arama kurtarma da bulunur. Bu görevden hareketle, yükü kontrollü biçimde kaldıran bir masaüstü düzenek çalışabilirsin.

Örnek görev: Küçük bir sepeti, içindeki yük düşmeden belirlediğin yüksekliğe çıkar. Dondurma çubuklarıyla taşıyıcı çerçeve, ip ve dönen bir makaradan sarma mekanizması oluştur.

Deneme sorusu: Sepet yükselirken taşıyıcı devriliyor mu? Taban genişliğini değiştirerek aynı yükü yeniden kaldır. İpin makaradan kayıp kaymadığını ve kol bırakıldığında yükün ne olduğunu gözlemle.

Kaynak: TUSAŞ — T625 GÖKBEY.

3. Yüzen toplama aracı: ALBATROS-S’den ilham al

Örnek görev: Suyun üzerinde duran küçük parçaları önündeki ağda biriktirebilen dengeli bir araç tasarla. İki mantar veya uygun yüzdürücü gövdeyi hafif çubuklarla birleştir; araya küçük bir toplama ağı yerleştir.

Deneme sorusu: Araç boşken dengeli olsa bile yük toplandığında yana yatıyor mu? Aynı yükle iki gövde arasındaki mesafeyi değiştir ve sonucu karşılaştır.

Buradaki toplama görevi bize ait eğitim senaryosudur; ALBATROS-S’nin resmî görevinin çöp toplamak olduğu anlamına gelmez. Esin kaynağı, insansız deniz aracı yaklaşımıdır.

Kaynak: ASELSAN — ALBATROS-S broşürü (PDF).

4. Verimli yük taşıyan araç: Togg’dan ilham al

Örnek görev: Belirlenen yükü taşıyan, düz ilerleyen hafif bir araç yap. Karton gövde, kapak tekerlekler, çubuk miller ve pipet yataklar başlangıç malzemelerin olabilir.

Deneme sorusu: Aynı rampadan, aynı noktadan ve itmeden bıraktığında araç ne kadar ilerliyor? Yükü sabit tutarak tekerlek hizasını düzelt ve yeniden dene. Rampa yüksekliğini de değiştirirsen, farkın hangi değişiklikten kaynaklandığını ayırt etmek zorlaşır.

Bu sürüm mekanik bir modeldir. Elektrikli sürüşü göstermek için uygun motor, güç kaynağı ve bağlantılar gerekir.

Esin kaynağı: Togg — e-How.

5. Dengeli süzülen planör: HÜRKUŞ’tan ilham al

Örnek görev: Belirli bir yönde dengeli süzülebilen kâğıt uçak tasarla. Kanatların simetrisini kontrol et; küçük bir ataşın konumunu değiştirerek uçuş davranışını incele.

Deneme sorusu: Model hemen burnunu aşağı mı indiriyor, bir tarafa mı dönüyor? Benzer bırakma yüksekliği ve koşullarında birkaç uçuş yap; mesafeyi ve yön sapmasını kaydet. Tek bir uzun uçuşu yeterli kanıt sayma.

Planör, HÜRKUŞ’un motorlu uçuşunu veya gerçek aerodinamik özelliklerini kopyalamaz. Burada uçuş, denge ve tasarımı iyileştirme üzerine çalışıyoruz.

Kaynak: TUSAŞ — HÜRKUŞ.

6. Katlanabilir uydu maketi: TÜRKSAT 6A’dan ilham al

TÜRKSAT 6A, Türkiye’nin yerli ve millî haberleşme uydusu projesidir. Uydu temasını, dar alana sığma ve açıldığında dengede kalma problemine dönüştürebiliriz.

Örnek görev: Kapalı durumdayken küçük bir kutuya sığan, çıkarıldığında iki paneli açılabilen bir maket yap. Karton gövde, bant menteşeleri ve hafif paneller kullan. Üstteki küçük çanak modelini seçilen yönde sabitle.

Deneme sorusu: Paneller birbirine çarpıyor mu? Açılınca gövde devriliyor mu? Katlayıp yeniden açtığında bağlantılar sağlam kalıyor mu? Maket gerçek haberleşme veya elektrik üretimi yapmaz.

Kaynak: TÜBİTAK — TÜRKSAT 6A Görev Yörüngesinde.

7. Bağlantısı sağlam vagonlar: Millî elektrikli trenden ilham al

Örnek görev: Birbirinden ayrılmadan virajı dönebilen, her biri küçük bir yük taşıyan iki vagon yap. Tekerlekli karton gövdeleri kısa ve hareket edebilen bir bağlantıyla birleştir.

Deneme sorusu: Düz yolda çalışan bağlantı virajda takılıyor mu? Aynı parkurda bağlantı uzunluğunu değiştir; vagonların ayrılıp ayrılmadığını ve yüklerin kayıp kaymadığını gözle. Çok sıkı veya çok uzun bağlantının etkilerini karşılaştır.

Bu görevde odak elektrikli tahrik değil, hareketli parçaların birlikte ve dengeli çalışmasıdır.

Kaynak: TÜRASAŞ — Millî Elektrikli Trenin 3. Seti Raylara Çıktı.

İki ek seçenek: Yönlendirme ve uyarı gösterimi

Bu iki fikirde, mekanik maket ile elektronik algılama arasındaki ayrımı açıkça anlatmak gerekir. Kamera veya sensör olmadan da bir hareket mekanizması gösterilebilir; ancak algılama yapıldığı söylenemez.

8. AKSUNGUR’dan ilham alan yönlendirilebilir gözlem düzeneği

Örnek görev: Karton bir tüpü dönebilen bir tabana yerleştir. Masadaki farklı model bölgelere yönelt ve seçtiğin konumda sabitle.

Deneme sorusu: Düzeneği çevirip bıraktığında yönü korunuyor mu? Aynı bölgeye tekrar yönelttiğinde benzer konumu bulabiliyor musun? İşaretli bir açı diskiyle tekrarları karşılaştırabilirsin.

Bu alıştırma, AKSUNGUR’dan esinlenen bir yönlendirme modelidir. İçinde kamera veya algılayıcı yoksa görüntü toplamaz, afet tespiti yapmaz.

Esin kaynağı: TUSAŞ — AKSUNGUR.

9. Çelik Kubbe’den ilham alan basit uyarı merkezi

Örnek görev: Üç model bölgeden gelen işaretleri tek panoda göster. Uygun bir eğitim devre setindeki anahtar ve lambalarla her bölgeye ayrı gösterge tanımlayabilirsin. Elektronik malzeme yoksa renkli mekanik göstergelerle aynı bilgi düzenini anlat.

Deneme sorusu: Bir anahtar değiştiğinde doğru gösterge mi çalışıyor? İki bölge aynı anda uyarı verdiğinde hangilerinin etkin olduğu anlaşılabiliyor mu?

Buradaki benzetme, farklı bilgileri merkezde bir araya getirmektir. Anahtarla çalışan maket bir radar veya gerçek tehdit algılama sistemi değildir; otomatik algılama için ayrıca uygun sensör gerekir.

Esin kaynağı: ASELSAN — ÇELİKKUBBE 100TAC broşürü (PDF).

DENEYAP uygulama sınavına hazırlanırken nasıl çalışılabilir?

Bir projenin adını ezberlemek yerine farklı görevlerde kullanabileceğin bir çalışma alışkanlığı geliştir. Aşağıdaki akış, kendi denemelerini düzenlemek için hazırlanmıştır; resmî puanlama sistemi değildir.

1. Görevi tek cümleyle tanımla. “Köprü yapacağım” yerine “Bu açıklığı kapatan ve belirlediğim yükü taşıyan açılır köprü yapacağım” de.
2. Malzemeyi ve sınırı belirle. Elindeki parçaları, boyutları ve çalışma süreni baştan yaz.
3. Basit bir çizim yap. Bağlantıları, hareketli parçaları ve yükün yerini göster.
4. İlk çalışan modeli kur. Süslemeye geçmeden temel görevi yerine getirip getirmediğini dene.
5. Tek değişkeni değiştir. Aynı anda hem yükü hem boyutu hem başlangıç koşulunu değiştirmek karşılaştırmayı zorlaştırır.
6. Sonucu anlat. “Önce ne oldu, neyi değiştirdim, sonra ne gözledim?” sorularını kendi denemenle cevapla.

Örnek deneme kaydı — kendi ölçümlerini ekle

Deneme	Değiştirdiğim özellik	Sabit tuttuğum koşul	Gözlemim
1	İlk köprü tasarımı	Aynı açıklık ve aynı yük	Kendi sonucunu yaz
2	Üçgen yan destek ekleme	Aynı açıklık ve aynı yük	Eğilme veya bağlantı değişti mi?
3	İkinci tasarımı tekrar deneme	Aynı açıklık ve aynı yük	Sonuç tekrarlandı mı?

Sık sorulan sorular

Bu dokuz proje 2026 DENEYAP sınavında çıkacak mı?

Bunu söyleyemeyiz. Bu yazı, konu veya soru açıklaması değildir. Projeler farklı tasarım problemleri üzerinde çalışmak için hazırlanmıştır; çıkma olasılıklarına ilişkin bir yüzde veya sıralama sunmuyoruz.

Bu projeler geçmiş yıllarda sorulmuş sorular mı?

Buradaki dokuz görev, bu içerik için geliştirilmiş özgün alıştırmalardır. Kaynak bağlantıları gerçek sistemleri tanıtır; görevlerin geçmiş sınavlarda sorulduğunu doğrulamaz.

Her proje için kodlama ve elektronik gerekir mi?

Önerilen temel sürümlerin çoğu mekaniktir. Motorlu sürüş, otomatik algılama veya kamera ile gözlem eklemek istersen ilgili donanım ve bağlantılar gerekir. Sınavdaki gereklilikleri ise sınav yönergesi belirler.

Videodaki maketi birebir yapmak yeterli mi?

Videoyu fikir vermek için kullan. Kendi modelinin görevini, sınırlarını ve çalışıp çalışmadığını senin denemelerin göstermeli. Yapay zekâ görüntüleri, parçaların gerçek hayatta aynı biçimde çalışacağının kanıtı değildir.

Ay görevi temalı fikirleri de keşfet

Uzay teması üzerinden farklı bir hazırlık senaryosu arıyorsan Ay görevi temalı DENEYAP proje fikirleri videomuzu da izleyebilirsin.

Kendi çalışmana başlamak için bu yazıdan bir görev seç, basit bir çizim yap ve ilk denemeni kaydet. Diğer içerikler için bilsemc2.com adresini ziyaret edebilirsin.

Kaynak ve yöntem notu: Her projenin altındaki kurum bağlantısı esinlenilen gerçek sistemi tanımak içindir. Maket görevleri, malzeme önerileri ve deneme soruları bu yazının özgün eğitim içeriğidir; ilgili kurumların DENEYAP tahmini veya onayı olarak sunulmaz.

Bu yazının video kaynağı: https://youtu.be/di2Vlau3vrc · Hazırlayan: bilsemc2.com