DENEYAP 2026 3. Aşamada Ne Çıkabilir? Ay Görevinden İlham Alan 6 Proje Fikri

bilsemc2.com · DENEYAP sınavına hazırlık

DENEYAP 2026 3. Aşamada Ne Çıkabilir? Ay Görevinden İlham Alan 6 Proje Fikri

Hazırlayan: bilsemc2.com · Bilgi tarihi: 17 Eylül 2026

DENEYAP uygulama sınavına hazırlanan öğrencilerin aklındaki soru aynı: “Bu yıl hangi proje sorulabilir?” Geçmiş görevler ve Türkiye’nin Ay programındaki gelişmeler, evde çalışılabilecek bazı fikirler veriyor. Bu yazıda altı örnek üzerinden tasarlama, deneme ve çözümünü anlatma becerilerine odaklanıyoruz.

Önce önemli ayrım: Aşağıdaki projeler özgün hazırlık önerileridir; açıklanmış sınav soruları değildir. Ay temasının seçileceğine ilişkin resmî açıklama bulunmuyor. DENEYAP’ın güncel duyurusuna göre konu öğrencilere sınav günü bildirilecek. Resmî duyuruyu okuyun.

Altı proje fikrini videoda izleyin

Bu yazının video kaynağı, aşağıda bağlantısını verdiğimiz DENEYAP hazırlık videosudur. Proje önerilerini öğrencilerin deneyebileceği çalışma adımlarıyla genişlettik; resmî sınav bilgileri için ayrıca kurum duyurularını kullandık.

Video kaynağı: DENEYAP 2026 proje fikirleri videosunu YouTube’da izleyin. Görüntüler açıklayıcı yapay zekâ canlandırmalarıdır; gerçek deney kaydı değildir.

2026 DENEYAP uygulama sınavı ne zaman, kaç dakika?

Uygulama sınavı 20 Eylül 2026 tarihinde yapılacak. Lise grubunda proje çalışması 09.00–10.00, ortaokul grubunda 14.30–15.30 arasında: her iki grup için üretim süresi 60 dakika. Jüri değerlendirmesi ayrı zaman diliminde gerçekleştirilecek. Bu nedenle geçmiş yılların 90 dakikalık veya iki saatlik sürelerini bu yılın programına uygulamamak gerekiyor. Kaynak: DENEYAP 2026 sınav programı.

Hazırlık yaparken bir modeli ezberlemek yerine, verilen görevi okuyup kısıtları belirlemeyi çalışın. Örneğin “yük taşı” ile “yükü darbeye karşı koru” görevleri aynı malzemelerle farklı çözümler gerektirir.

Geçmiş yıllardaki projeler bize ne anlatıyor?

Geçmiş uygulamalarda hareket, dayanıklılık, enerji ve yük taşıma gibi farklı mühendislik problemleri kullanıldı. Kaynaklarla doğrulanabilen örneklerden bazıları şöyle:

• 2019 — Araba tasarımı: Basit malzemelerle hareket eden araçlar geliştirildi. Bu örnek dönemin saha haberine dayanıyor; tüm yerel oturumların eksiksiz soru arşivi anlamına gelmiyor. Dönemin haberi.
• 2020 — Depreme dayanıklı bina: Öğrenciler sarsıntıya dayanıklı yapılar üzerinde çalıştı. Şahinbey Belediyesi duyurusu.
• Şubat 2022 — Rüzgâr enerjisinden elektrik üretimi: Enerji dönüşümü odaklı tasarımlar istendi. TÜBİTAK duyurusu.
• 2022 — Çevre Dostu Yük Gemisi: Belirlenen hedefe yük taşıyan bir gemi tasarlama görevi verildi. DENEYAP tema duyurusu.
• 2024 — Uzay Keşif Aracının Dünya’ya Dönüşü: Astronotları su yüzeyine güvenle indirecek bir kapsül tasarlanması istendi. DENEYAP tema duyurusu.

Eski duyurularda uygulama sınavı “ikinci aşama” olarak da geçebilir; burada bugünkü üçüncü aşamanın karşılığı olan proje uygulamalarını ele alıyoruz. Bu örneklerden çıkardığımız ortak ders, tasarımın bir işi yapması ve başarısının gözlenebilmesi. Görünüş kadar denge, bağlantıların sağlamlığı ve çözümün gerekçesi üzerinde de çalışmak yararlı.

Türkiye’nin Ay görevi hangi fikirlere ilham verebilir?

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Ay görevi haberi, bu hazırlık çalışmasının çıkış noktası. TÜBİTAK’ın 15 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre aracın entegrasyonu tamamlandı ve çevresel test aşamasına geçildi. Açıklamada titreşim, akustik yük, ısıl vakum ve elektromanyetik uyumluluk testleri anlatılıyor; açılır panellerden de söz ediliyor. Kaynak: TÜBİTAK görev açıklaması.

Buradan eğitim amaçlı bir çıkarım yapabiliriz: Hassas yükü korumak, az hacme sığan bir mekanizma yapmak ve tasarımı kontrollü biçimde denemek iyi çalışma başlıklarıdır. Haber, DENEYAP’ın sınav temasını açıklamıyor. Aşağıdaki gezgin ve numune kolu da gerçek Ay aracının açıklanmış donanımları olarak sunulmuyor.

Evde çalışılabilecek 6 proje fikri

Malzemeler ve denemeler hazırlık önerisidir; sınavın gerçek malzeme listesi veya puanlama ölçütü değildir. İlk çalışmada kapsül, açılır panel ya da yük taşıyan araçtan birini seçip çalışan küçük bir prototip kurabilirsiniz.

1. Darbeye dayanıklı görev kapsülü

Görev: Küçük bir yükü kısa düşme ve sarsıntı sırasında yerinden çıkmadan koruyan bir kapsül tasarlayın.

Karton bardak, katlanmış karton ayaklar, pipet ve bant kullanılabilir. Yükü ortada sabitleyin; geniş taban ve katlı ayaklarla dengeyi ve darbe azaltmayı birlikte düşünün.

Nasıl denenir? Hafif bir tahta boncukla aynı düşük yükseklikten üç deneme yapın. Devrilme, yükün çıkması ve parça kopmasını kaydedin. Sonra yalnız ayak açıklığını değiştirerek karşılaştırın. Bu, gerçek uzay koşullarını temsil eden bir test değildir.

2. Yük taşıyan Ay gezgini

Görev: Küçük engellerden oluşan bir parkurda yükü düşürmeden ilerleyen bir araç yapın.

Karton gövdeye kapak tekerlekler ve pipet yataklardan geçen miller ekleyin. Yük haznesini alçakta tutun. Tekerlekler gövdeye sürtüyorsa veya miller eğriyse önce bunları düzeltin.

Nasıl denenir? Aynı yük ve aynı parkurla deneme yapın. Başlangıç koşulunu mümkün olduğunca eşitleyin; alınan mesafeyi, dökülen yükü ve devrilmeyi karşılaştırın.

3. Dar hacme sığan açılır panel

Görev: Kapalıyken küçük bir kutuya sığan, açılınca dengede kalan iki kanatlı bir panel mekanizması geliştirin.

Karton bir gövdeye bant menteşeli iki hafif kanat bağlayın. İpler, kanatların gereğinden fazla açılmasını sınırlayabilir. Simetrik bir düzenle gövdenin devrilmesini azaltmayı deneyin.

Nasıl denenir? Beş açma-kapama sonunda menteşeleri ve dengeyi kontrol edin. Mavi karton elektrik üretmez; bu maket panelin yalnızca açılma mekanizmasını gösterir.

4. Sıcaklık değişiminden koruyan kutu

Görev: İçindeki örneğin sıcaklık değişimini azaltan bir kutu hazırlayın.

İki aynı kaptan birine kâğıt veya mantar katman ekleyin; diğerini karşılaştırma için kullanın. Başlangıç sıcaklığı, içerik miktarı, bekleme süresi ve ortam aynı olmalı.

Nasıl denenir? Termometreyle başlangıç ve bitiş sıcaklıklarını ölçün. Denemeyi yetişkin gözetiminde, güvenli ılık koşullarda yapın. Görünüşten yalıtım başarısı çıkarılamaz; bu çalışma gerçek ısıl vakum testinin karşılığı değildir.

5. Numune toplama kolu

Görev: Küçük parçaları elle doğrudan dokunmadan alıp bir kutuya bırakabilen mekanik bir tutucu yapın.

Dondurma çubukları, kâğıt perçinler ve ip kullanarak basit bir kıskaç kurabilirsiniz. Önce tek parçayı tutup bırakabilen bir düzenek geliştirin; karmaşık eklemler sonraki adım olabilir.

Nasıl denenir? Aynı boydaki beş hafif parçadan kaçını düşürmeden taşıdığınızı sayın. Çene kaplamasını değiştirip tekrar deneyin. Parçayı tutmak kadar kontrollü bırakmak da görevin parçasıdır.

6. Dengeli haberleşme kulesi maketi

Görev: Küçük bir anten maketini taşıyan ve hafif sarsıntıda ayakta kalan bir kule kurun.

Pipetlerden taşıyıcı yapı, geniş karton taban ve hafif bir anten maketi kullanılabilir. Üçgen destekler ekleyin; üst bölümü gereksiz ağırlaştırmayın.

Nasıl denenir? Destekli ve desteksiz yapıları benzer küçük yatay hareketlerle karşılaştırın. Ayakta kalmayı ve anten yönünün korunmasını gözleyin. Bu bir taşıyıcı yapı maketidir; tek başına sinyal göndermez.

60 dakikalık çalışma nasıl planlanabilir?

Aşağıdaki dağılım evde süreli deneme yapmak için önerimizdir; resmî sınav talimatı değildir. Gerçek sınavda verilen görevi ve görevli yönlendirmelerini esas alın.

Evde hazırlık için örnek zaman planı

Süre	Yapılacak iş
0–5 dakika	Görevi, kısıtları ve başarı ölçütünü belirle.
5–10 dakika	İki küçük taslak çiz; uygulanabilir çözümü seç.
10–35 dakika	Çalışan temel prototipi üret.
35–48 dakika	Dene, bir sorunu düzelt ve yeniden dene.
48–55 dakika	Bağlantıları sağlamlaştır; son kontrolü yap.
55–60 dakika	Tasarım gerekçeni ve denemelerini anlatmaya hazırlan.

Jüriye anlatım provası için şu iskeleti kendi gözlemlerinle tamamlayabilirsin:

“Görevim … idi. … çözümünü seçtim çünkü … . Tasarımımı … şekilde denedim. … sorunu gördüm ve … değiştirdim. Daha fazla zamanım olsaydı … geliştirirdim.”

Denemediğin bir şeyin başarılı olduğunu söylemek yerine, gördüğün sorunu ve çözümünü açıkla. Hazırlığı tek bir Ay maketiyle sınırlama: aynı yük taşıma, denge ve koruma becerilerini farklı temalara uyarlamayı da dene.

Sen hangi fikri geliştirmek isterdin? Birini seç, ilk prototipini kur ve yalnız bir özelliğini değiştirerek yeniden dene.

Altı proje fikrinin videosunu izle · bilsemc2.com

Kaynaklar ve içerik notu

1. Kullanılan video kaynağı: DENEYAP 2026 proje fikirleri.
2. DENEYAP — 2026 uygulama sınavı programı ve konu duyurusu, 15 Eylül 2026.
3. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı — Türkiye’nin İlk Ay Görevi Başlıyor.
4. TÜBİTAK — Türkiye’nin İlk Ay Uzay Aracının Entegrasyon Faaliyetleri Tamamlandı, 15 Eylül 2026.
5. Geçmiş proje örneklerine ait dönem haberleri ve kurum duyuruları, ilgili maddelerde ayrı ayrı bağlantılıdır.

Bu içerik bilsemc2.com için hazırlanmış bağımsız bir hazırlık yazısıdır; DENEYAP’ın resmî soru duyurusu değildir. Altı senaryo, malzeme önerileri ve çalışma planı özgün eğitim önerileridir. Video görüntüleri MiniMax H3, Türkçe anlatımı VoxCPM2 ile hazırlanmıştır. Güncel sınav giriş belgesi ve kurum duyuruları esas alınmalıdır.